20. tydzień ciąży – wygląd i rozwój dziecka
20. tydzień ciąży oznacza, że przyszła mama jest na półmetku oczekiwania na dziecko. Jej ciało ciągle się zmienia – brzuch staje się wyraźnie widoczny, a skóra bardziej wrażliwa. To także etap intensywnego rozwoju malucha, który chętnie ssie kciuk, słyszy odgłosy z zewnątrz i aktywnie ćwiczy zdobywane umiejętności. Jego ruchy są już wyczuwalne, jednak nie trzeba jeszcze ich liczyć. Podczas badania USG ginekolog zazwyczaj rozpoznaje płeć dziecka. Sprawdź, czego jeszcze można spodziewać się w 20. tygodniu ciąży.
20. tydzień ciąży – który to miesiąc?
Gdy nadchodzi 20. tydzień ciąży, wiele przyszłych mam zastanawia się, który to miesiąc. Jest to 5. miesiąc, 2. trymestr, a zarazem półmetek oczekiwania na dziecko. Na tym etapie objawy ciąży takie jak mdłości czy wymioty zwykle całkowicie mijają lub stają się mniej uciążliwe. Kobiety często zauważają wzrost energii do działania oraz poprawę samopoczucia, dlatego czas ten bywa nazywany „złotym okresem ciąży”.
20. tydzień ciąży – jak wygląda dziecko?
W 20. tygodniu ciąży kluczowe narządy dziecka są już wykształcone, choć jeszcze nie pozwalają mu na samodzielne funkcjonowanie poza organizmem matki. Maluch ma przezroczystą skórę składającą się ze skóry właściwej i naskórka, które są chronione przez tłustą, gęstą maź płodową. Ukształtowane dłonie i stopy mają już unikalne linie papilarne. Na głowie zaczynają rosnąć włosy, a w dziąsłach są zalążki zębów, które zaczną wyrzynać się dopiero kilka miesięcy po urodzeniu.
Podczas badania ultrasonograficznego ginekolog może już rozpoznać płeć, o ile dziecko przyjmie odpowiednią pozycję. U chłopców jądra zaczynają powoli zstępować do moszny, a u dziewczynek ukształtowane są już pierwsze komórki jajowe i macica.
Długość ciała i waga dziecka
W połowie ciąży można nie tylko rozpoznać płeć, lecz także ocenić tempo wzrostu dziecka za pomocą siatek centylowych. Szacuje się, że na tym etapie maluch powinien mieć ok. 17 cm długości i ważyć ok. 270 g. Pod względem rozmiarów przypomina ono niewielkiego melona. Wartości te są orientacyjne, jednak powinny mieścić się w ogólnie przyjętych normach. Zbyt duża masa płodu prawdopodobnie będzie wskazaniem do cesarskiego cięcia. Jeśli waga dziecka wskazuje na wartość mniejszą niż 10. percentyl, może to świadczyć o hipotrofii płodu (zbyt małej masie w stosunku do wieku ciąży) i mieć związek z różnymi wadami genetycznymi.
Jak rozwija się dziecko?
W 20. tygodniu ciąży maluch bardzo intensywnie się rozwija i nabywa kolejnych umiejętności. W jego mózgu wytwarzają się połączenia nerwowe, które odpowiadają za myślenie i pamięć. Na tym etapie dziecko:
ćwiczy zmysł równowagi,
ssie kciuk i dotyka swojej twarzy,
potrafi rozróżnić smaki i zapachy,
słyszy, co dzieje się na zewnątrz,
zaczyna odczuwać emocje.
Ruchy dziecka
W połowie ciąży ruchy dziecka stają się wyczuwalne. Pierwsze wyczuwalne kopnięcie pojawia się zazwyczaj ok. 19.–21. tygodnia – wcześniej u kobiet, które już rodziły i nieco później u pierworódek. Na tym etapie nie trzeba jeszcze liczyć ruchów i nie należy stresować się, jeśli następują pomiędzy nimi duże przerwy. Największą aktywność dziecko wykazuje w czasie odpoczynku matki, czyli przeważnie w godzinach wieczornych. W ciągu dnia – podczas spacerów czy ćwiczeń – jego obecność może być niewyczuwalna. Jednak każdy niepokojący objaw, taki jak całkowity brak ruchu, należy zgłosić lekarzowi prowadzącemu.
Jakie badania zrobić w 20. tygodniu ciąży?
20. tydzień ciąży to czas, w którym przyszła mama powinna wykonać USG drugiego trymestru, zwane także badaniem połówkowym. Powinno ono odbyć się między 19. a 21. tygodniem. Ginekolog sprawdza pracę serca, ocenia tempo wzrostu dziecka i jego anatomię. Jest to także doskonały moment na wykrycie różnych wad rozwojowych. Oprócz tego warto zrobić okresowe badania krwi i moczu.
Przyszłe mamy często zastanawiają się, kiedy zacząć chodzić na KTG, podczas którego monitorowana jest praca serca malucha i czynność skurczowa macicy. Badanie to zazwyczaj wykonuje się w terminie porodu lub kilka tygodni wcześniej, jeśli lekarz widzi taką potrzebę. Najwcześniej może odbyć się ono w 25. tygodniu ciąży.
Brzuch w 20. tygodniu ciąży
W połowie ciąży brzuch staje się wyraźnie zaokrąglony, choć u niektórych kobiet będzie on widoczny nieco później. Skóra staje się bardziej wrażliwa i podatna na rozstępy, dlatego warto poświęcić więcej czasu na jej pielęgnację. Piersi w ciąży również zmieniają swój wygląd – stają się większe i niekiedy wyciekają z nich pojedyncze kropelki siary, czyli pierwszego pokarmu dla noworodka.
20. tydzień ciąży – jak czuje się przyszła mama?
20. tydzień to zazwyczaj czas, kiedy przyszła mama pozbywa się najbardziej uciążliwych dolegliwości w ciąży, takich jak nudności czy wymioty. W tym okresie wiele kobiet cieszy się wyjątkowo dobrym samopoczuciem i ma mnóstwo energii, aby urządzić dziecięcy pokoik czy skompletować wyprawkę. Oprócz tego mogą pojawić się pierwsze skurcze przepowiadające, tzw. skurcze Braxtona-Hicksa, które przygotowują macicę do porodu. Są one nieregularne i mijają samoistnie, np. po wzięciu ciepłej kąpieli.
„Złoty okres ciąży” ma także ciemne strony – u niektórych kobiet nasilają się migrenowe bóle głowy, a inne przyszłe mamy narzekają na wieczorne mdłości czy zgagę. Senność i ciągłe osłabienie lub zwiększona nerwowość mogą być efektami zaburzeń w funkcjonowaniu tarczycy.
- H. Baston, Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Wrocław 2011.
- G. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 1–2, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
- K. Laskowska, Ciąża. Poradnik, Wydawnictwo SBM, Warszawa 2022.
Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.