Astenia – co to takiego? Przyczyny, objawy, leczenie
Dokucza Ci ciągły brak energii, a problemy z koncentracją utrudniają Ci codziennie funkcjonowanie? To może być astenia, czyli stan ogólnego osłabienia organizmu, który charakteryzuje się chronicznym zmęczeniem i brakiem energii. Może mieć różne przyczyny, takie jak choroby przewlekłe, zaburzenia hormonalne, czy niedobory składników odżywczych. Sprawdź, do kogo udać się po poradę lekarską i na czym polega leczenie tej przypadłości.
![astenia-przyczyny-terapia](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/542KZev6zvlwx0vbqDGLZl/d10569f6fb35aa953a75628b9539bc3a/astenia-przyczyny-terapia.jpg?w=1920&h=1280&fl=progressive&q=90&fm=jpg)
Polecane
![toczen-na-rekach-co-to-za-choroba](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/3LAoQR7H3KMGXZbjCgcLWZ/680550ff799369aff29b6a64e17fe9ef/toczen-na-rekach-co-to-za-choroba.jpeg?w=250&h=250&fl=progressive&q=50&fm=jpg&fit=thumb)
![skurcze-miesni-jakie-sa-przyczyny-neurologiczne](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/3duNuSBwhYqmbcTwIfo589/f6d85d206ea5ade15cd15ece742609a5/skurcze-miesni-jakie-sa-przyczyny-neurologiczne.jpg?w=250&h=250&fl=progressive&q=50&fm=jpg&fit=thumb)
![grzybica-miedzy-palcami-domowe-sposoby-leczenie](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/5BLOpoaoJTnor6Fvn20dwv/ec07ab063b0f0e0b0033806edce3f035/grzybica-miedzy-palcami-domowe-sposoby-leczenie.jpg?w=250&h=250&fl=progressive&q=50&fm=jpg&fit=thumb)
![dretwienie-opuszkow-palcow-u-rak-u-nog](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/3zcxHzHQcYzGmy49rcAGIg/3926fef047bfe7f53bcd497e10868de0/dretwienie-opuszkow-palcow-u-rak-u-nog.jpeg?w=250&h=250&fl=progressive&q=50&fm=jpg&fit=thumb)
Czym jest astenia?
Słowo astenia pochodzi od greckiego słowa astheneia, które można przetłumaczyć jako słabość, brak siły, wyczerpanie. Pojęcie to jest używane w medycynie, aby opisać stan ogólnego zmęczenia, senności, osłabienia organizmu i chronicznego braku energii.
Nie jest to choroba, lecz zespół objawów towarzyszący różnym stanom chorobowym. Wśród nich są poważne zaburzenia, dlatego tak ważne jest zwrócenie uwagi na symptomy astenii i skonsultowanie ich z lekarzem. Dzięki temu możesz szybciej zidentyfikować przyczynę problemu, rozpocząć leczenie i odzyskać utraconą energię i chęć do życia.
Jakie mogą być przyczyny astenii?
Astenia może być zarówno efektem przewlekłego stresu, skutkiem ubocznym stosowania określonego preparatu medycznego lub objawem poważnego schorzenia. Jej najważniejsze przyczyny to:
choroby przewlekłe – przede wszystkim cukrzyca, depresja, choroby autoimmunologiczne czy nowotwory;
zaburzenia hormonalne – m.in. niedoczynność tarczycy, zaburzenia hormonalne u kobiet (np. zespół napięcia przedmiesiączkowego) czy niedobór hormonów płciowych. Podwyższony poziom hormonu stresu/kortyzolu również zwiększa ryzyko astenii;
zmęczenie psychiczne – stres, przeciążenie emocjonalne, problemy osobiste czy trudności w relacjach międzyludzkich mogą prowadzić do wystąpienia astenii;
zaburzenia snu – niewłaściwa higiena snu, bezsenność, zaburzenia rytmu dobowego czy bezdech senny;
niedobór składników odżywczych – w szczególności żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego. Do astenii może prowadzić również niedożywienie, czyli spożywanie zbyt małej ilość spożywanych kalorii w stosunku do zapotrzebowania organizmu;
efekty uboczne leków – astenia może być skutkiem przyjmowania leków przeciwnowotworowych, leków psychotropowych czy przeciwhistaminowych.
Jakie są objawy astenii?
Osoby cierpiące na astenię często odczuwają ogólne osłabienie organizmu i ciągły brak energii do działania. Mogą mieć trudności z wykonywaniem codziennych czynności i brak siły do aktywności fizycznej. Chroniczne zmęczenie nie ustępuje nawet po odpoczynku. Osoby dotknięte tym stanem często czują się znużone i niezdolne do podejmowania nawet prostych czynności. Omawiana przypadłość ma także wpływ na funkcje poznawcze, takie jak koncentracja i pamięć – dlatego osoby cierpiące na astenię mają mają trudności z zapamiętywaniem informacji i mogą mieć problemy w pracy.
Na porządku dziennym są też problemy ze snem – trudności z zasypianiem, budzenie nocne lub niewystarczająco regenerujący sen. Astenia prowadzi również do zmniejszenia wydolności fizycznej. Osoby dotknięte tym stanem mogą odczuwać szybkie zmęczenie podczas wykonywania nawet prostych czynności fizycznych, a u wyczynowych sportowców można zaobserwować pogorszenie wyników.
Jak wygląda diagnostyka astenii?
Diagnostyka astenii polega na zebraniu dokładnego wywiadu medycznego, przeprowadzeniu badań laboratoryjnych i konsultacji specjalistycznych.
Podczas wywiadu medycznego lekarz zbiera informacje na temat objawów, czasu trwania astenii, chorób przewlekłych, leków przyjmowanych na stałe oraz stylu życia. Badania laboratoryjne mogą pomóc w wykluczeniu innych chorób i wykryciu ewentualnych niedoborów składników odżywczych. Przeprowadza się m.in. badania krwi, badania hormonalne oraz ocenę stanu odżywienia organizmu.
W przypadku podejrzenia astenii lekarz może skierować Cię na konsultacje do specjalistów, takich jak endokrynolog, psychiatra, psycholog, specjalista ds. snu czy dietetyk.
Dostrzegasz u siebie niepokojące objawy? Wybierz jeden z trzech pakietów prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, którego ofertę można zamówić na Welbi. Podpisz umowę i opłać pierwszą składkę, żeby zapewnić sobie szybki i łatwy dostęp do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej bez czekania w długich kolejkach – z lekarzem skonsultujesz się w ciągu 1 dnia. Oprócz tego już od 69 zł miesięcznie możesz zyskać dostęp do e-konsultacji z 14 specjalistami, a od 239 zł miesięcznie także do wizyt w gabinecie lekarskim u aż 39 specjalistów. Co więcej, na konsultację ze specjalistą będziesz czekać nie dłużej niż 3 dni robocze. W pakietach tego prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego są dostępne również badania laboratoryjne, obrazowe i czynnościowe, jak morfologia, RTG klatki piersiowej czy EKG, a ich liczba zależy od wysokości miesięcznej składki. Np. w pakiecie OCHRONA GOLD do wyboru jest łącznie blisko 300 badań.
Zamów ofertę i sprawdź, z jakich usług medycznych i na jakich zasadach można korzystać w ramach miesięcznej składki.
Terapia astenii – jak przebiega?
Terapia astenii rozpoczyna się od rozpoznania głównej przyczyny problemu i wdrożenia leczenia. W niektórych przypadkach lekarz może zdecydować o zastosowaniu farmakoterapii. Leki mogą być stosowane w celu zmniejszenia objawów astenii lub leczenia chorób, które są przyczyną osłabienia organizmu.
Terapia behawioralna może być pomocna w przypadku astenii związanej z przeciążeniem emocjonalnym, stresem lub zaburzeniami snu. Terapeuta może pomóc w radzeniu sobie z negatywnymi emocjami, wprowadzać techniki relaksacyjne oraz wpływać na poprawę jakości snu.
Picie energetyków nie pomoże trwale pozbyć się objawów astenii. Znacznie bardziej pomocna będzie zmiana stylu życia, a w szczególności:
zdrowa dieta bogata w witaminy z grupy B, żelazo i kwas foliowy. Dobrym rozwiązaniem będą również suplementy witaminowe;
odpowiednia higiena snu, czyli wypoczynek nocny trwający 7–8 godzin;
unikanie nadmiernego stresu i efektywne zarządzanie czasem;
medytacja i relaksacja;
wsparcie najbliższych osób (rodziny i przyjaciół) – ma ono kluczowe znaczenie, aby znaleźć motywację do codziennych aktywności;
terapia manualna – masaż relaksacyjny czy terapia punktów spustowych może pomóc w redukcji napięcia mięśniowego;
Astenia u dzieci i młodzieży
Astenia może występować również u dzieci i młodzieży. Istnieją specjalne czynniki, które należy wziąć pod uwagę podczas diagnozowania i leczenia tej przypadłości u młodszych pacjentów.
Brak siły i energii może negatywnie wpływać na rozwój dzieci i nastolatków. Skutkiem są przede wszystkim trudności w nauce, ograniczenia aktywności fizycznej oraz utrata radości z codziennych czynności.
Diagnoza astenii u dzieci i młodzieży wymaga szczególnej uwagi i dokładnej obserwacji. Podobnie jak w przypadku osób dorosłych lekarz przeprowadza wywiad medyczny, zleca badania laboratoryjne oraz konsultacje specjalistyczne w celu ustalenia głównej przyczyny dolegliwości i określenia najlepszej metody leczenia.
- What to know about asthenia (weakness). Dostęp online: https://www.medicalnewstoday.com/articles/asthenia-weakness [dostęp 03.2024].
- E. Kempisty-Jeznach, Chorzy ze stresu. Problemy psychosomatyczne, Wydawnictwo Prószyński, Warszawa 2023.
- S. Lilienfeld, Zdrowie psychiczne. Mity i fakty, Kałuszyn 2018.
- A. Szulc i in., Psychiatria, Wydawnictwo Urban&Partner, Wrocław 2018.
Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.