Napromienianie guzów nowotworowych – radioeterapia
Radioterapia jest jednym z głównych narzędzi stosowanych w leczeniu nowotworów. Polega ona na wykorzystaniu promieniowania jonizującego do niszczenia komórek nowotworowych. Pomimo swojej skuteczności, radioterapia może powodować różnego rodzaju skutki uboczne. W tym artykule omówimy różne rodzaje napromieniania guzów nowotworowych oraz skutki uboczne związane z tą metodą leczenia.
![radioterapia-zastosowanie-w-onkologii](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/1rGq15NOJvWgZ8XrkI1TeB/2aaefdd020792df1a63ccb3436e37291/radioterapia-zastosowanie-w-onkologii.jpg?w=1920&h=1280&fl=progressive&q=90&fm=jpg)
Polecane
![toczen-na-rekach-co-to-za-choroba](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/3LAoQR7H3KMGXZbjCgcLWZ/680550ff799369aff29b6a64e17fe9ef/toczen-na-rekach-co-to-za-choroba.jpeg?w=250&h=250&fl=progressive&q=50&fm=jpg&fit=thumb)
![skurcze-miesni-jakie-sa-przyczyny-neurologiczne](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/3duNuSBwhYqmbcTwIfo589/f6d85d206ea5ade15cd15ece742609a5/skurcze-miesni-jakie-sa-przyczyny-neurologiczne.jpg?w=250&h=250&fl=progressive&q=50&fm=jpg&fit=thumb)
![grzybica-miedzy-palcami-domowe-sposoby-leczenie](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/5BLOpoaoJTnor6Fvn20dwv/ec07ab063b0f0e0b0033806edce3f035/grzybica-miedzy-palcami-domowe-sposoby-leczenie.jpg?w=250&h=250&fl=progressive&q=50&fm=jpg&fit=thumb)
![dretwienie-opuszkow-palcow-u-rak-u-nog](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/3zcxHzHQcYzGmy49rcAGIg/3926fef047bfe7f53bcd497e10868de0/dretwienie-opuszkow-palcow-u-rak-u-nog.jpeg?w=250&h=250&fl=progressive&q=50&fm=jpg&fit=thumb)
Radioterapia w onkologii
Radioterapia onkologiczna może być stosowana jako samodzielne leczenie radykalne lub jako część terapii skojarzonej wraz z innymi metodami, takimi jak chirurgia, chemioterapia, hormonoterapia, immunoterapia nowotworów. W radioterapii wykorzystuje się różne rodzaje promieniowania jonizującego (elektronowego, fotonowego, protonowego czy z użyciem cięższych cząstek, np. jony węgla).
Sprawdź czym jest ozonoterapia i jakie ma zastosowanie lecznicze
Rodzaje napromieniania guzów nowotworowych
Istnieje kilka różnych technik napromieniania guzów nowotworowych, które różnią się sposobem podawania promieniowania. Wyróżnia się tutaj dwa główne rodzaje radioterapii:
Teleradioterapia – to podstawowa technika napromieniania, polegająca na naświetlaniu guza z zewnątrz ciała za pomocą wiązki promieniowania. To leczenie z zastosowaniem źródła umieszczonego w pewnej odległości od tkanek. Teleradioterapia może być stosowana w przypadku różnych typów nowotworów, takich jak rak płuca, rak piersi, rak jelita grubego i inne.
Brachyterapia – to technika, w której źródło promieniowania jest umieszczane bezpośrednio wewnątrz guza lub w jego sąsiedztwie. Brachyterapia może być stosowana w przypadku nowotworów ginekologicznych, takich jak rak szyjki macicy, oraz innych typów nowotworów, takich jak rak prostaty.
Nowoczesne techniki napromieniania w onkologii
W onkologii wykorzystanie mają coraz to nowocześniejsze metody napromieniania. Należą do nich m.in.:
Konformalna radioterapia trójwymiarowa – wykorzystuje obrazowanie w tomografii komputerowej.
Technika modulowanej intensywności wiązki – specjalne urządzenie ogranicza dawkę promieniowania w wybranych obszarach poddawanych leczeniu.
Radioterapia sterowana obrazem – wykonuje się w niej zdjęcia RTG lub obrazowanie tomografii komputerowej za pomocą aparatu terapeutycznego.
Radioterapia stereotaktyczna – to technika, która umożliwia precyzyjne naświetlanie guza z wyjątkową dokładnością. Radioterapia stereotaktyczna jest stosowana głównie w leczeniu guzów mózgu oraz przerzutów nowotworowych do mózgu.
Radioterapia frakcyjna – w tej technice dawka promieniowania jest podawana w kilku mniejszych porcjach przez kilka dni lub tygodni. Radioterapia frakcyjna jest stosowana w przypadku różnych typów nowotworów i może pomóc w zmniejszeniu skutków ubocznych.
Rodzaje radioterapii ze względu na stan pacjenta
W piśmiennictwie naukowym spotyka się również podział radioterapii onkologicznej w zależności od stanu pacjenta. Na tej podstawie wyróżniono:
Radioterapię radykalną – jej celem jest kompletna eliminacja guza – całkowite wyleczenie.
Radioterapia objawową – jej celem jest zmniejszenie dolegliwości bólowych związanych z obecnością guzów.
Radioterapia paliatywna – jej celem jest łagodzenie objawów chorobowych u osób, w przypadku których nie ma możliwości wyleczenia.
Radioterapię chorób nienowotworowych – stosowana jest w przypadku m.in. chorób ortopedycznych.
Skutki uboczne napromieniania guzów nowotworowych
Choć radioterapia jest skutecznym narzędziem w leczeniu nowotworów, może również powodować skutki uboczne. Działanie niepożądane radioterapii zależy od wielu czynników, takich jak przede wszystkim rodzaj napromieniania, dawka promieniowania, obszar napromieniania i indywidualna reakcja pacjenta. Niżej przeczytasz o jednych z najczęstszych skutków ubocznych napromieniania guzów nowotworowych.
Radioterapia może powodować różne zmiany skórne w obszarze napromienianym. Mogą to być: suchość i świąd skóry, zaczerwienienie i obrzęk, owrzodzenia, oparzenia skóry. Dlatego też pacjenci onkologiczni poddawani radioterapii powinni dbać o skórę w obszarze napromienianym, używając odpowiednich kremów nawilżających i unikając narażenia skóry na słońce.
Terapia radiacyjna może powodować uczucie zmęczenia i osłabienia organizmu. Pacjenci często odczuwają potrzebę odpoczynku i mają mniejszą energię do wykonywania codziennych czynności. Warto zadbać o odpowiednią ilość snu i odpoczynku w trakcie terapii.
Radioterapia w okolicach jamy brzusznej może powodować skutki uboczne związane z układem pokarmowym. Mogą to być: nudności, wymioty, biegunka / zaparcia, ból brzucha. Pacjenci mogą stosować różne strategie, takie jak zmiana diety, przyjmowanie leków przeciwwymiotnych i unikanie spożywania potraw, które mogą drażnić układ pokarmowy.
Radioterapia stosowana w okolicy miednicy lub pęcherza moczowego może powodować skutki uboczne związane z układem moczowym. Mogą to być: częstomocz, ból przy oddawaniu moczu, krwiomocz, infekcje dróg moczowych. Dodatkowo radioterapia w okolicach narządów płciowych lub przytarczyc może powodować zmiany hormonalne. Mogą wystąpić problemy z płodnością, zaburzenia miesiączkowania, problemy z potencją u mężczyzn.
Radioterapia stosowana w okolicy klatki piersiowej lub płuc może powodować skutki uboczne związane z układem oddechowym. Mogą to być: kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej.
Radioterapia może wpływać na produkcję krwinek w szpiku kostnym, co może prowadzić do skutków ubocznych związanych z układem krwiotwórczym. Mogą to być: anemia (tzw. niedokrwistość, obniżenie poziomu czerwonych krwinek), leukopenia (obniżenie poziomu białych krwinek), trombocytopenia (obniżenie poziomu płytek krwi).
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów związanych z prowadzoną radioterapią pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem. Współpraca z zespołem medycznym może pomóc w zarządzaniu skutkami ubocznymi i zapewnieniu jak największej skuteczności leczenia.
Dowiedz się czym są karboksyterapia i peloidoterapia. Kiedy się je stosuje i w jaki sposób?
Jak przygotować się do terapii radiacyjnej?
Przed rozpoczęciem terapii radiacyjnej ważne jest odpowiednie przygotowanie się fizyczne i psychiczne. Poniżej przedstawiamy kilka wskazówek, które mogą pomóc w przygotowaniu się do terapii radiacyjnej:
Konsultacja z lekarzem
Przed rozpoczęciem terapii radiacyjnej ważne jest przeprowadzenie konsultacji z lekarzem. Lekarz przeprowadzi dokładne badanie i omówi z pacjentem plan leczenia oraz potencjalne skutki uboczne. Pacjent powinien również poinformować lekarza o swoim stanie zdrowia, chorobach współistniejących oraz przyjmowanych lekach.
Dieta i styl życia
Ważne jest zadbanie o zdrową dietę i styl życia przed rozpoczęciem terapii radiacyjnej. Pacjent powinien unikać palenia tytoniu, spożywania alkoholu oraz niezdrowych produktów spożywczych. Wskazane jest spożywanie dużych ilości warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów, a także regularna aktywność fizyczna.
Przygotowanie emocjonalne
Terapia radiacyjna może być trudnym doświadczeniem emocjonalnym dla pacjenta. Ważne jest znalezienie odpowiedniego wsparcia emocjonalnego, czy to w rodzinie, przyjaciołach, grupach wsparcia lub terapeucie. Warto również znaleźć czas na relaksację i działania, które przynoszą radość i odprężenie.
Planowanie transportu
W niektórych przypadkach terapia radiacyjna może wymagać codziennego dojeżdżania do ośrodka radioterapii przez kilka tygodni. Ważne jest wcześniejsze zaplanowanie transportu, szczególnie jeśli pacjent nie jest w stanie prowadzić samochodu. Może to obejmować korzystanie z usług taksówki, transportu publicznego lub uzyskanie wsparcia od rodziny lub przyjaciół.
Jeśli cierpisz z powodu choroby nowotworowej lub jesteś w grupie ryzyka zachorowania, pewnie zależy Ci na szybkim i łatwym dostępie do lekarzy i badań. Jeśli tak, kup prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę można zamówić na Welbi. W ramach pakietu OCHRONA GOLD od 239 zł miesięcznie będziesz mieć możliwość:
Konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu w ciągu 24 godzin,
Konsultacji z 39 specjalistami bez skierowania, z czasem oczekiwania przeważnie w granicach 3 dni roboczych, w tym z onkologiem (czas oczekiwania na konsultację z onkologiem wynosi do 5 dni roboczych),
Wykonania badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych w krótkim czasie, w tym badań krwi pozwalających na monitorowanie stanu organizmu podcza leczenia onkologicznego, USG czy tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego; łącznie dostęp do blisko 300 różnych badań,
Poddania się drobnym zabiegom ambulatoryjnym z listy dostępnych w danym pakiecie (sprawdź w katalogu Świadczeń),
Umówienia 4 wizyt domowych w roku,
2 konsultacji z psychologiem lub psychiatrą w roku,
Wykonania profilaktycznego przeglądu zdrowia raz do roku, który w wersji dla kobiet obejmuje wizytę u ginekologa, badanie cytologiczne i USG piersi lub mammografię, a w wersji dla mężczyzn konsultację kardiologiczną, lipidogram i EKG.
Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, z jakich usług medycznych i na jakich zasadach można korzystać w ramach tego prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Dowiedz się, jak Polisa Zdrowie Welbi może wesprzeć Twoje działania w powrocie do zdrowia.
- K. Bujko, Podstawy radioterapii, „Gastroenterologia Kliniczna” 2010, t. 2, nr 4, s. 121–126.
- W. Leppert , E. Nowakowska, Rola radioterapii w leczeniu chorych na nowotwory w opiece paliatywnej, Medycyna Paliatywna” 2012, nr 3, s. 122–136.
- M. Rucińska, Kojarzenie radioterapii i chemioterapii, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego NOWOTWORY” 2022, t. 7, nr 5, s. 366–372.
- Ł. Michalecki, B. Nowacka, Radioterapia. Broszura informacyjna dla chorych w trakcie leczenia promieniami i ich opiekunów, Zakład Radioterapii Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Gliwicach, Gliwice 2013.
![Author Olga Dąbska picture](https://images.ctfassets.net/skltjd930ae2/67JJmmYwX4PSol3qzqIKyk/63c9bcd2bedda3b5e14f12c4891e5dd1/Olga_Dabska.jpg?w=100&h=100&fl=progressive&q=90&fm=jpg&fit=thumb)
Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.